روغن صنعتی

روانکار صنعتی

روانکار صنعتی

هدف ما در این مقاله نوشتن اطلاعات مختصر و مفیدی درباره  روغن صنعتی و روانکارصنعتی می باشد.

روان کننده ماده ایست  که برای کاهش اصطحلاک بین سطوح استفاده می شود.با گرمایی که بین دو طرف سطوح به و جود می آید اصطحکاک ایجاد می شود.

روان کننده وظایفی از قبیل  حفظ  قطعات از هم جدا  در حال حرکت (Keep moving parts apart)،کاهش اصطکاک ، انتقال حرارت، حمل آلاینده و باقیمانده ها، انتقال قدرت ، محافظت در برابر سایش ، جلوگیری از خوردگی، درزگیری برای رسانه های گازی، توقف کردن خطر دود و آتش از اشیاء، جلوگیری از زنگ زدگی را دارد.

روانکار صنعتی
یک روانکار صنعتی خوب به طور کلی دارای وظایف زیر است:

– نقطه جوش بالا و نقطه انجماد پایین (برای باقی ماندن مایع در یک طیف گسترده ای از دما)
–  قدرت چسبندگی بالا
– پایداری حرارتی
– پایداری هیدرولیکی
– جلوگیری از زنگ زدگی
– مقاومت بالا در برابر اکسیداسیون.

به طور معمول روانکارها حاوی 90% روغن پایه (حاوی روغن نفتی و روغن های معدنی می شود) و کمتر از 10 % مواد افزودنی می باشد. روغن های گیاهی یا مایعات مصنوعی با پلی الفین با هیدروژن، استرها، سیلیکون، فلوئوروکربن ترکیب شده اند. چون روغن پایه ای که از پالایش نفت خام بدست می آید هنوز ویژگیهای لازم را برای استفاده در موتور خودروهای مدرن و ماشین آلات صنعتی را به طور کامل دارا نیست، موادی به آن افزوده می شود تا در روغن، مقاومت لازم برای شرایط سنگین کار حرارت و فشار زیاد موتور به طور بهینه ایجاد شود.  مواد افزودنی که به روانکار صنعتی اضافه می شود باعث کاهش اصطحلاک ، افزایش غلظت ، مقاومت در برابر زنگ زدگی و خوردگی ، جلوگیری از خرابی و کهنگی و ….. می شود.

روغن صنعتی

مواد افزودنی به روان کننده ها:

خانواده ی اصلی مواد افزودنی عبارتند از:

آنتی اکسیدان ها

پاک کننده ها و معلق کننده ها

مواد ضدساییدگی

مواد مذاب غیر فعال

مواد پایین آورنده نقطه ریزش

گروه روغن پایه

1- روغن‌های پایه معدنی (مینرال Mineral مثلاً روغن پایه استفاده شده در تولید روغن موتور فلای از نوع معدنی میباشد).

2- روغن‌های پایه سنتتیک (روغن های مصنوعی synthetic  , روغن پایه روغن موتور 5W-40 SN از نوع سینتتیک میباشد).

 

3- روغن‌های نیمه سنتتیک ( semi-synthetic که ترکیبی از روغنهای پایه معدنی و روغنهای سنتتیک هستند مثلا روغن پایه 10W-40 SM از نوع نیمه سننتیک است).

4- روغن‌های پایه گروه 3 GIII که به روغن های پایه نسل جدید معروفند و به نوعی از بهینه سازی روغن‌های پایه معدنی بدست می آیند و در تولید روغن موتور های جدید از آنها استفاده میشود.

5-  آخرین گروه نیز روغن تصفیه ای است که در کشورهای فوق صنعتی از قبیل ایالات متحده آمریکا خوراک اصلی شرکتهای تولید کننده روغن موتور میباشند.

روانکارهای جامد

ماده‌ی جامد که اصطکاک و سایش را در سطوحی که دارای حرکت نسبی به یکدیگر هستند کم کند، روانکار جامد نامیده می شود. این مواد به صورت خالص یا افزودنی در روانکار‌ها از سایش و اصطکاک حاد جلوگیری می کنند. به شرایطی مانند سرعت های بالا و پایین محورها، دماهای بالا و پایین، فشار بالا، آلاینده های فرآیند و عدم دسترسی در بعضی قسمت ها را شرایط حاد گویند. وقتی از ماده‌ی جامد به عنوان روانکار استفاده شود، روانکاری، روانکاری جامد نامیده می شود.

گرافیت، نیترید بور شش ضلعی، دی سولفید مولیبدن و دی سولفید تنگستن نمونه هایی از موادی است که می توانند به عنوان روان کننده جامد، استفاده شوند و اغلب به درجه حرارت بسیار بالا نیازمند اند. استفاده از برخی از این مواد گاهی اوقات با مقاومت ضعیف خود باعث اکسیداسیون محدود همراه است به عنوان مثال، دی سولفید مولبیدن تنها می تواند تا 350 درجه سانتی گراد در هوا مقاومت کند. بنابراین در دماهای بالای 400 باید از روانکارهای جامد استفاده کرد.

https://en.wikipedia.org/wiki/Lubricant

 

a2

توصیه عمومی جهت مصرف روغن های حل شونده:

الف)شستشو ی دستگاه و مخزن:

  1. تخلیه کامل امولسیون قبل
  2. حذف براده ها و چربی های احتمالی
  3. شستشو کامل دستگاه و اتصالات و لوله ها با استفاده از شوینده های صنعتی

 

ب)روش تهیه و ساخت امولسیون(آب و صابون)

 

  1. انتخاب مخزن جداگانه
  2. پر نمودن مخزن دستگاه با آب پس از تیتراژ دقیق
  3. انتخاب میزان دقیق روغن متناسب با مقدار آب موجود در مخزن به نسبت یک لیتر روغن به ازاء 20 لیتر آب
  4. اختلاط کامل امولسیون با استفاده از همزن

 

ج)کنترل دوره ای شاخصه های امولسیون

 

  1. اندازه گیری دوره ایی PH امولسیون (در صورت کاهش PH می بایست به ازاء هر 500 لیتر محلول امولسیون 1 لیتر آنتی باکتریال به امولسیون افزوده گردد.)
  2. کنترل غلظت امولسیون با استفاده از دستگاه رفرکتومتر
  3. تنظیم میزان غلظت

1)چنانچه غلظت کمتر از سطح تعیین شده باشد می بایست روغن به میزان مناسب افزوده گردد تا غلظت مجددا به سطح تعیین شده بازگردد.

2)چنانچه غلظت بیشتر از سطح تعیین شده باشد می بایست آب به میزان مناسب به امولسیون افزوده گردد تا غلظت مجددا به سطح تعیین شده باز گردد.

 

 

حفظ امولسیون در حین مصرف

  1. حذف براده ها
  2. حذف روغن های سرگردان
  3. استفاده مناسب از آنتی باکتریال(ضد بو و گندزدا)

 

 

روغن حل شونده

a2

انواع روغن های صنعتی

  1. روغن دنده های صنعتی
  2. روغن توربین
  3. روغن ترانسفورمر
  4. روغن گردشی و هیدرولیک
  5. روانکارهای عملیات ماشین کاری و برشکاری
  6. روغن های صنایع نساجی
  7. روغن های کمپرسور
  8. روغن دیزل ژنراتور
  9. روغن ماشین آلات سنگین ( کشاورزی ، راه سازی ، معادن و …)
  10. روغن های محافظ
  11. روغن های انتقال حرارت

 

 

 

  1. روغن دنده های صنعتی: روغن و روانکارهای مخصوص جعبه دنده های صنعتی با خاصیت کاهش دهندگی اثر فشار(EP) جهت مصرف در جعبه دنده انواع دستگاه های صنعتی فولاد،سیمان،لاستیک،کاغذ و صنایع نیروگاهی

 

  1. روغن های توربین: یک نوع روغن صنعتی است که خواص روانکاری ایده آل در توربین های گاز،آب و بخار دارای خاصیت جداپذیری عالی هوا از روغن و آب از روغن

 

  1. روغن ترانسفورمر: دارای پایه معدنی با خاصیت عایق الکتریکی بوده و در ترانسفورمرهای پر قدرت موجب تسهیل عملیات روانکاری، پایداری حرارتی ایده آل،ضد اکسیداسیون و فاقد گوگرد خورنده، خنک کننده، جذب گازهای تشکیل شده در اثر تخلیه الکتریکی،ولتاژ شکست بالا، طول عمر بالا و … می باشد.

 

  1. روغن گردشی و هیدرولیک:این روغن ها با پایداری حرارتی عالی جهت ماشین آلات صنعتی دارای سیستم های گردشی و هیدرولیکی، یاتاقان ها، چرخ زنجیرها، سیستم های دنده بسته، موتور پمپ های الکتریکی،پرس های سبک و سنگین، ماشین آلات نساجی و هرگونه ابزار که به روغن های گردشی R&O (ضد زنگ و ضد اکسیداسیون) نیازمندند.

 

  1. روغن های عملیات ماشین کاری و برشکاری (روغن حل شونده):این روغن ها با خواص نظیر: حل شوندگی کامل در آب،ضد سایش، ضد زنگ زدگی،ضد خوردگی، ضد باکتری.به راحتی با آب تشکیل محلول شیری رنگ داده و علاوه بر روان کاری مطلوب موجب خنک کردن سطوح نیز می گردد، که در عملیات مختلف ماشین کاری، سوراخکاری ، مته کاری، برشکاری،تراشکاری،فرز کاری و … کاربرد فرآوان دارند

 

  1. روغن های صنایع نساجی: این محصولات با خواص روانکاری و خنک کنندگی از ایجاد الکتریسیته ساکن در ماشین آلات صنایع نساجی پیشگیری نموده و در روانکاری سوزن در ماشین های گردباف و دوخت اتوماتیک، کشش الیاف و تولید منسوجات کاربرد فراوان داشته و قابلیت شستشو پذیری بسیار مطلوب با آب داشته و بدون هیچ گونه لکی بر روی پارچه های پنبه ای و مصنوعی عملیات دوخت را میسر می نماید.

 

  1. روغن های کمپرسور : این محصولات با خواص نظیر، مقاومت بالا در برابر اکسیداسیون،ضد زنگ زدگی،ضد خورندگی، ضد سایش، کاهش دهنده اثر فشار(EP) با شاخص گرانروی بالا و خاصیت چسبندگی در انواع سیلندرهای پیستونی رفت و برگشتی،کمپرسورهای رفت و برگشتی و تجهیزات پنوماتیکی سرعت بالا و کمپرسورهای برودتی به صورت ایده آل عمل می نمایند.
  2. روغن دیزل ژنراتور: این محصول با خاصیت روان کاری و خنک کاری عالی جهت دیزل ژنراتورهای صنعتی و موتورهای دیزلی سبک ایده آل است.

 

  1. روغن های چند منظوره ماشین آلات کشاورزی و سنگین:این محصولات با خواص پایداری عالی،ضد سایش،ضد زنگ و خوردگی و با شاخص گرانروی بالا و نقطه ریزش پایین به عنوان روغن موتور هیدرولیک و روغن جعبه دنده انواع تراکتور،کمباین و سایر ماشین آلات کشاورزی و راه سازی و ماشین آلات معدنی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

10 . روغن های محافظ:این محصولات با خاصیت محافظت از قطعات فلزی و سطوح داخلی موتور های بنزینی و دیزلی در حمل و نقل های دریایی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

11 . روغن های انتقال حرارت: این محصولات با خاصیت های ضدخوردگی و زنگ زدگی و پایداری عالی جهت عملیات انتقال حرارت،شستشو سیستم های انتقال حرارت،آبکاری و عملیات  حرارتی سرد و گرم فلزات کاربرد بسیار دارند.

 

روغن صنعتی ، روغن پایه ، روغن تراش ، روغن هیدرولیک ، روغن قلاویز ، روانکار صنعتی

a3

افزودنی های روغن(Oil Additives)

  1. مواد پاک کننده و معلق کننده(Detergents & Dispersants): موجب پاک بودن سطوح مکانیکی و پیشگیری از خوردگی سطوح قطعات خواهد شد.
  2. مواد افزاینده شاخصه گرانروی(VI Improver): موجب افزایش VI وکاهش اثرات دما بر ویسکوزیته می گردد.
  3. مواد ضد اکسیداسیون (Antioxidant):موجب پیشگیری از تغییر و تبدیل ماهیت شیمیایی روغن می گردد.
  4. مواد ضد سائیدگی (Antiwear): موجب پیشگیری از سایش و افزایش طول عمر قطعات می گردد.
  5. مواد ضد خوردگی و زنگ زدگی (Anticorrosion & Antirost): موجب پیشگیری از خوردگی و زنگ زدگی سطوح می گردد.
  6. مواد بهبود دهنده نقطه ریزش(Pour Point Depressants): موجب پایین آمدن نقطه ریزش و بهبود کارایی روغن در زمان سرد بودن قطعات می گردد.
  7. مواد ضد کف(AntiFoam): موجب کاهش بروز کف های ناشی از سرعت و تلاطم روغن و بهبود عملیات روانکاری می گردد.

 

روغن صنعتی ، روغن پایه ، روغن تراش ، روغن هیدرولیک ، روغن قلاویز ، روانکار صنعتی

a4

ویژگی های روغن و روانکاری های صنعتی

چند ویژگی که  روغن صنعتی و روانکار صنعتی باید داشته باشد.

  1. ویسکوزیته(گرانروی) مناسب داشته باشند.
  2. ضریب اصطکاک بسیار کم داشته باشند.
  3. خواص پاک کنندگی مناسب داشته باشند.
  4. در دمای بالا یا فشار زیاد محیط تشکیل لجن یا رسوب ننمایند.
  5. شاخص گرانروی(VI) بالا داشته باشند.
  6. در حین عملیات روانکاری ایجاد کف ننمایند.
  7. بر روی سطوح قطعات خوردگی یا زنگ زدگی ایجاد ننمایند.
  8. با قطعات لاستیکی و پلاستیکی سازگار بوده و ایجاد خوردگی ننمایند.

 

روغن صنعتی ، روغن پایه ، روغن تراش ، روغن هیدرولیک ، روغن قلاویز ، روانکار صنعتی

a5

شاخصه های روغن و روان کارهای صنعتی

  1. گرانروی(Viscosity):مقاومت سیالات در برابر جاری شدن به علت اصطکاک داخلی بین مولکولیاین شاخصه وابستگی مستقیم به دمای محیط دارد.
  2. شاخص گرانروی(Viscosity Index):این شاخص نماینگر تغییرات گرانروی نسبت به دما است.به عبارت دیگر هرچه شاخص گرانروی(VI) یک سیال بالاتر باشد یعنی گرانروی ماده با تغییرات دما کمتر تغییر خواهد کرد و برعکس.
  3. نقطه ریزش (Pour Point): کمترین دمایی که روغن امکان جاری شدن دارد.
  4. نقطه اشتعال (Flash Point): دمایی که موجب ایجاد بخارات قابل اشتعال بر روی سطح روغن گردیده و با نزدیک شدن شعله بر روی سطح روغن،هاله ای از آتش بر سطح روغن تشکیل می شودو سپس خاموش می گردد.
  5. نقطه احتراق (Fire Point): دمایی که بخارات ایجاد شده بر روی سطح روغن را به حدی می رساند که با تماس جرقه کوچک امکان اشتعال سطح به صورت طولانی مدت امکان پذیر می شود.
  6. چگالی و دانسیته:جرم یک سانتی مکعب از روغن در دمای 15oc که برحسب کیلوگرم بر متر مکعب بیان می شود.
  7. چگالی نسبی(Specific Gravity): نسبت وزن مخصوص روغن به وزن مخصوص آب در دمای 60oc.
  8. نقطه آنیلین (Aniline Point): پایین ترین دمایی که ترکیب سیال و آنیلین تشکیل محلول شفاف و یکنواخت دهد.
  9. عدد اسیدی کل (TAN):مقدار باز مورد نیاز (بر حسب میلی گرم) برای خنثی کردن مقدار اسید در هر گرم روغن
  10. عدد بازی کلTBN)): میزان اسید مورد نیاز (بر حسب میلی گرم) جهت خنثی کردن مقدار بازی در هر گرم روغن

 

روغن صنعتی ، روغن پایه ، روغن تراش ، روغن هیدرولیک ، روغن قلاویز ، روانکار صنعتی

a1

وظایف روغن و روانکار های صنعتی

  1. روانکاری: پیشگیری از ساییدگی قطعات متحرک و به حداقل رساندن اصطکاک از طریق ایجاد لایه ای با ضخامت

مناسب بین قطعات متحرک

  1. انتقال حرارت:خنک کردن قطعات متحرک
  2. ضد ضربه:کاهش تاثیر مخرب ضربه های ناشی از حرکات مکانیکی قطعات
  3. محافظت از سطوح:پیشگیری از خوردگی و زنگ زدگی سطوح
  4. آب بندی بین سطوح:روغن موتور با تشکیل لایه ای مناسب بین پیستون و سیلندر از خروج گاز متراکم

جلوگیری می نماید.

  1. پاک کنندگی سطوح:روانکارها ذرات ناشی از احتراق سوخت یا واکنش های شیمیایی را در خود حل

نموده و به صورت معلق در خود نگه داشته و به فیلتر منتقل می نماید .

  1. انتقال نیرو:روغن های هیدرولیک با خواص انتقالی عالی وظیفه انتقال نیرو را بر عهده دارند.
  2. کاهش دمای سطوح : روانکارها به واسطه خواص تبادل حرارتی عالی وظیفه خنک کاری سطوح مکانیکی را

به عهده دارند.

 

روغن صنعتی ، روغن پایه ، روغن تراش ، روغن هیدرولیک ، روغن قلاویز ، روانکار صنعتی